رشت
326823
459326
557366
639،951
سهم از جمعیت شهری استان گیلان
6/41%
7/43%
7/46%
7/47%

جدول شماره (3-5) تغییرات جمعیت شهری شهر رشت
7مأخذ : 1- مرکز آمار ایران 2ـ طرح جامع شهر رشت

3-7-1- تراکم جمعیتی :
تراکم جمعیتی از دیگر شاخص های جمعیتی قابل بررسی می باشد. در سال 1375تراکم جمعیتی شهر رشت 86/57 نفردر هکتار بوده است که در این مقدار از25/3 تا 327 نفر در هکتار درسطح شهردرنوسان بوده است.
نحوه توزیع جمعیت در سطح شهر نیز یکسان نمی باشد . بطوریکه شهر رشت نیز هماننددیگر نقاط شهری ایران بر اثر فرایند شهری شدن شتابزده در بسیاری از نقاط خود با فشار جمعیتی مواجه است به گونه ای که بالاترین تراکم ناخالص جمعیت با 351 نفر در هکتار نشان از فشار جمعیتی برامکانات اندک شهر دارد . از طرف دیگر کمترین تراکم با تعداد 56/6 نفر در هکتار می باشد . بر طبق پیش بینی های جمعیتی انجام گرفته جمعیت شهر رشت در افق طرح ( سال1400) با رشد سالانه 6/2درصد به رقمی معادل 951809 نفر خواهد رسید که این ارقام با در نظر گرفتن سطح بالای باروری ومهاجرت می باشد. بر این اساس این پیش بینی نسبت افراد کمتر از 15 ساله 7/5% درصد کاسته شده وبر نسبت افراد بیش از 65 ساله 3/1 درصد افزوده می شود.

3-7-2- سطح تحصیلات :
طبق اطلاعات به دست آمده ازسازمان آمار در سرشماری نفوس مسکن سال 85 از لحاظ سطح تحصیلات مردم شهر رشت 5/3%بی سواد ، 1/13% دارای تحصیلات ابتدایی ،5/13% راهنمایی،4/35% متوسطه ، 3/14%فوق دیپلم،9/14% لیسانس،9/2% فوق لیسانس و دکترا و 2/0% دارای تحصیلات حوزوی می باشند..
مقایسه سطح تحصیلات زنان و مردان نیز نشان می دهد زنان و مردان در سطوح تحصیلی ابتدایی تفاوت چندانی ندارند اما نسبت با سوادی در میان زنان بیش از مردان و نسبت تحصیلات عالی در بین مردان بیش از زنان است .
در بررسی وضعیت مذهبی در جامعه مورد بررسی نتیجه تحقیقات طبق اطلاعات به دست آمده ازسازمان آمار حاکی نشان داد که 8/99% شیعه و 2/0% سنی هستند .

شکل 3-6 : عکس هوایی جدید رشت –ماخذ: اینترنت(موتور جستجو گر گوگل-گوگل ایرتس)

3-8-اهمیت توجه به هویت و فرهنگ:
با رشد شهرها و حومه‏ها، گرایشی افراطی در یک شکل کردن چهره شهری به وجود آمده است، به گونه‏ای که اغلب تفاوت کمی در روحیه مبلمان نقاط مختلف شهر یا حتی گاهی میان چند کشور دیده می‌شود. حال آن که هنوز هم جذاب‏ترین و به یاد ماندنی‏ترین محله‏ها آنهایی هستند که با شکل و شمایل ویژه و مختص به خود در خاطره‏ها جای می‏گیرند و شاید از همین روست که در کوشش‌های جدید برای نوسازی و ساماندهی شهرها به این خصوصیات توجه بسیار می‌شود.از دیدگاه طراحان، انتخاب و طراحی مناسب مبلمان شهری، حفظ هویت مکان و نمود بیشتر آن را ممکن می‏سازد. این برخورد در احیای مناطق تاریخی و سنتی بسیار موثر است. اگر دخالت در شهر به تزیینات سطحی محدود نشود، باید میان بافت اجتماعی و فضای شهر توازنی ایجاد کرد. آنگاه که بافت اجتماعی مکانی تثبیت شده و در میان ساکنانش مفهوم شهر نشینی، ریشه‏ای عمیق دواند، می‌توان به ساختارهایی مکمل در سیما و منظر آن پرداخت و شرایط را برای حفظ محیط و رفاه اهالی‏اش مهیا کرد. به اتکای همین بافت اجتماعی تثبیت شده و ریشه‏دار می‌توان در مدت زمانی کافی و با روشی پویا، خیابان‌های محله و شهر را به گونه‏ای مجهز کرد که بازتاب فرهنگ آن باشد.
3-9-بررسی مولفه های هویتی رشت:
2-9-1-مولفه های طبیعی:
هر شهری از جایگاه ویژه طبیعی برخوردار است که آن را از سایر شهرها متمایز می کند.ویژگی های بسترطبیعی هر شهری،بخش از هویت شهر را به تصویر می کشد که به تصویر می کشد که در قالب هویت طبیعی شهر قابل تعریف است.از آن جمله می توان به رشته کوه ها، کویر ها، رود ها و معادن طبیعی گسترده در پیرامون آن شهر اشاره کرد. (بهزادفر، 1387، ص 57)
باید اذعان نمود که شناخت عناصر محیطی به عنوان بستر فعالیت های انسانی بینجامد.بنابر این فاکتورهای طبیعی،اکولوژیکی وجغرافیایی اولین عناصر هویت بخش به یک شهر و عناصر درون آن تلقی می شوند.
این فاکتور ها می توانند شامل عناصر زیر باشند:
رودها،چشمه ها،تپه ها ونوار ساحلی-ویژگی های اقلیمی (شامل: باد ،دما ،رطوبت ،باد،و غیره)-منابع آبهای سطحی و زیر زمینی
-ساختار زمین شناسی وتوپوگرافیک-پوشش گیاهی وجانوری
-منابع و سایر جاذبه های طبیعی
– پوشش گیاهی و جانوری
– منابع و سایر جاذبه های طبیعی
در مورد مولفه های طبیعی شهر رشت این گونه می توان بیان کرد که:
3-9-2-مؤلفه های طبیعی هویت رشت:
به طور خلاصه در مورد مؤلفه های طبیعی شهر رشت این گونه می توان بیان کرد که:
رشت به سبب آب و هوای بسیار مرطوب و ریزش باران های مداوم و طولانی، به شهر باران معروف شده است و در واقع می توان گفت «باران» یک عنصر هویت بخش در این شهر محسوب می گردد. همچنین این عنصر تأثیر بسزایی در معماری متفاوت بناهای این شهر به صورت ساختمان هایی با سقف شیروانی داشته است.
رشت که در جلگه مرکزی گیلان قرار دارد، از حاصلخیزترین نقاط کشور محسوب می گردد. شرایط خاص اقلیمی این ناحیه در تشکیل خاک های آن نقش عمده ای دارد. (پندی، 1387، ص34) شرایط مساعد اقلیمی، رطوبت زیاد و همچنین خاک مرغوب باعث گردیده تا رشت پوشیده از گیاهان بسیار غنی با گونه های مختلف باشد. (همان منبع، صص41-42)
منابع آب های سطحی این شهر دو رودخانه زرجوب (صیقلان رودبار) و گوهررود در شرق و غرب، می باشند.
3-9-3- درباره مؤلفه های تاریخی هویت رشت:
از مؤلفه های تاریخی شهر رشت می توان کتابخانه ملی رشت، عمارت کلاه فرنگی، مجموعه شهرداری رشت، کاروانسرای لات (کاروانسرای شاه عباسی درسراوان)، دبیرستان شهید دکتر بهشتی (شاهپور سابق)، حمام حاج آقا بزرگ، مسجد صفی، بقعه دانای علی، بقعه خواهرامام، آرامگاه میرزا کوچک جنگلی (نمادی از نهضت جنگل) و . . . را نام برد .
لازم به ذکر است که ساختمان مرکزی شهرداری رشت، از مهم ترین مراکز میراث فرهنگی و شاخصه های رشت بوده و یک عضو قوی هویت دهنده به شهر رشت محسوب می گردد، چرا که به طور بسیار ساده می توان از اذهان مردم شهرهای دیگر متوجه گردید که اکثریت آنها شهر رشت را توسط مجموعه شهرداری رشت به یاد می آورند.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه دربارهسلسله مراتب، تعهد کارکنان، بهره بردار

3-9-4-درباره مؤلفه های مصنوع رشت:
ساختار شهر: شهر کنونی رشت ابتدا روستایی بوده میان دو رودخانه «زرجوب» و »گوهررود» که واحدهای مسکونی پراکنده ای، در فضای جنگلی و باغ های مرکبات آن به دور مسجد یا بقعه و مزار بزرگواری شکل گرفته و هسته اولیه و قدیمی ترین بخش شهر را به تدریج شکل بخشیده است. بافت اولیه و ساختار کالبد اصلی آن تا حد بسیاری به موقعیت ممتاز جغرافیایی، مبادلات بازرگانی و توسعه بازارهای بزرگ هفت گانه آن در دوره صفویه بستگی داشته و همین امر موجب سیر تدریجی آن به سوی رشد و پیشرفت گردیده است. (پندی، 1387، ص18)
مهم ترین مکان ها در ساختار کالبدی شهر رشت در این دوره عبارت بودند از:
1- هسته های نخستین محلات هفت گانه شهر که با بافتی روستایی و بدون پیوستگی هم پدید آمدند. این هسته ها به صورت خانه باغ و در کنار کشتزارهای برنج و باغ های توت شکل گرفتند و هر یک دارای بازار و مسجدی نیز بودند؛ 2- مزار آقا سید جعفر با تپه ها و سبزه زارهای پیرامون آن که در میان شهر قرار داشت. (کشوردوست و همکار، 1385، ص98)
اولین مرحله پیدایش محلات رشت که به ظن قوی، در دوره صفویه شکل گرفته اند را می توان در محدوده بازار بزرگ کنونی این شهر که طبق تقسیمات محلی گذشته، محله ای را به نام «بازار» تشکیل می داده، جستجو نمود. به گواهی متون قدیم، این محله یکی از قدیمی ترین و مهم ترین محله های رشت بوده و «بازار رشت» که در مرکز و کانون اصلی محلات «رشت قدیم» بوده، مرکز کار و فعالیت، داد و ستد و حمل و نقل کالاهای مورد نیاز مردم این شهر محسوب می شده است.
در دوره های بعد، به ویژه در دوران قاجاریه، محوطه بقعه آقا سید جعفر که امروزه محل آن ساختمان شهرداری مرکزی رشت قرار دارد، به همراه عمارت بزرگ حکومتی مجاور آن، ناحیه مرکزی این شهر را شکل می بخشیده اند. مرکزیت شهر، از محله بازار «پیله میدان» تا محله کیاب «سبزه میدان» امروزی بود. شهر به صورت محله های جدا، اما نزدیک به هم، میان درختان جنگلی و بیشه زاران انبوه، محصور بود و فواصل بین محلات آن را اغلب استخرهای طبیعی یا آبگیر دربر گرفته بودند. (پندی، همان منبع، صص18-19)

شاخص های کانونی و نقطه ای:
از شاخص های کانونی به صورت میدان، فلکه (گره ترافیکی) و یا چهارراه می توان سبزه میدان، میدان شهرداری، فلکه توشیبا، فلکه صیقلان، فلکه گاز، فلکه نیروی دریایی، چهارراه گلسار، چهارراه میکائیل و … را نام برد که بیشتر این میادین و فلکه ها نشانه های خاصی مانند مجسمه یا فواره (که متأسفانه در بیشتر مواقع خاموش هستند) دارا می باشند.
در این میان، میدان شهرداری همواره از مهم ترین شاخصه های شهر رشت بوده و به دلیل قدمت و سابقه تاریخی و معماری و سبک بناهای آن هویت ویژه ای به این شهر می بخشد. میدان مرکزی شهر رشت (شهرداری)، در شمار میدان هایی است که به منظور متمرکز ساختن بخش های اداری- تجاری در اوایل دوره پهلوی با بهره گیری از عناصر معماری و شهرسازی مغرب زمین و تلفیق آنها با معماری ایرانی ساخته شده است. در بدنه این میدان ساختمان های تجاری و اداری قرار دارند که بیشترشان منسوب به اوایل دوره پهلوی می باشند. مانند: اداره پست، اداره ماکروویو، شهربانی، ساختمان استانداری سابق(ساختمان شماره2 شهرداری فعلی)، هتل ایران (مهمانخانه اروپای سابق در عهد قاجاریه)، ساختمان زیبای شهرداری و همچنین بافت بازار بزرگ در ضلع جنوب شرقی آن (پندی، 1387 ، ص28)
3-9-5-درباره مؤلفه های عملکردی هویت رشت:
عمده ترین فعالیت مردم شهرستان رشت، کشاورزی (برنج کاری، چایکاری، توتونکاری و پرورش کرم ابریشم) بوده است و در کنار آن به فعالیت های خدماتی و صنعتی نیز می پرداختند. اما متأسفانه در سال های اخیر به دلیل تغییر سیاست های اقتصادی، میزان این فعالیت ها کاهش یافته است.
از دیگر ویژگی های شهر رشت می توان به توریستی بودن آن اشاره نمود که سالانه پذیرای مهمان های زیادی از شهرهای دیگر کشور و یا خارج از کشور می باشد که البته باید در جهت جذب بیشتر توریست و از آن طریق افزایش درآمد منطقه، با توجه به نقاط قوت این شهر از لحاظ نوع آب و هوا و بهره مندی از مناظر بسیار زیبای طبیعی، برنامه ریزی های بیشتری صورت بگیرد.
3-9-6-درباره مؤلفه های انسانی هویت رشت:
دیانت مردم رشت، همانند سایر ولایات این کشور و سرزمین های مجاور آن، پیش از آیین «اسلام»، زرنشتی و قبل از آن نیز، پرستش خدایان مختلف و نیروهای طبیعت مانند ماه، خورشید، آتش و سایر مظاهر طبیعت بوده است. (پندی، 1387، ص367)
هم اکنون مذهب اکثریت مردم رشت، شیعه اثنی عشری است و تعدادی اقلیت مذهبی از جمله ارمنی و سنی و تعداد قلیلی از هم وطنان یهودی از سال های بسیار دور در کنار دیگر مردم این شهر زندگی می کنند.
قومیت مردم رشت، گیلک بوده و زبان اصلی آنها، «گیلکی» یکی از شاخه های زبان فارسی میانه، یعنی زبان پهلوی (پارتی) قدیم است. آنها با لهجه بیه پسی (غرب گیلانی) با گویش رشتی (زبان معیار گیلکی) تکلم می کنند.( پندی، همان منبع، ص363)
خطه رشت همانند دیگر نقاط ایران، از لحاظ تنوع آداب، رسوم و عقاید، دارای فولکلوری غنی بوده و زاییده آن بخش از تراوش های ذهنی و فرآورده های فکری ایشان و پیشینیانشان می باشد. (پندی، همان منبع، ص372)
مراسم چهارشنبه سوری، شب چله (شب یلدا)،

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید